{"id":904,"date":"2022-11-04T12:10:19","date_gmt":"2022-11-04T11:10:19","guid":{"rendered":"http:\/\/powreketrzyn.pl\/?p=904"},"modified":"2022-11-04T12:10:19","modified_gmt":"2022-11-04T11:10:19","slug":"ksztalcenie-dualne-jako-przyklad-rozwoju-szkolnictwa-zawodowego-w-niemczech","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/powreketrzyn.pl\/index.php\/2022\/11\/04\/ksztalcenie-dualne-jako-przyklad-rozwoju-szkolnictwa-zawodowego-w-niemczech\/","title":{"rendered":"Kszta\u0142cenie dualne jako przyk\u0142ad rozwoju szkolnictwa zawodowego w Niemczech."},"content":{"rendered":"\n

W dniach 24 \u2013 28 pa\u017adziernika 2022 roku delegacja z powiatu k\u0119trzy\u0144skiego uczestniczy\u0142a<\/p>\n\n\n\n

w mobilno\u015bci w ramach projektu „Poznanie i wykorzystanie dobrych praktyk w zakresie rozwoju kszta\u0142cenia zawodowego jako dobrej alternatywy dla kszta\u0142cenia og\u00f3lnego poprzez wizyty w Turyngii”. Projekt by\u0142 finansowany ze \u015brodk\u00f3w Unii Europejskiej i realizowany przez Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Agrobiznesu w \u0141om\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

W powiatowej delegacji nie zabrak\u0142o naszych przedstawicieli \u2013 Marty Kragiel, dyrektora POWRE w K\u0119trzynie i Anety Dunaj, dyrektora SOS-W w K\u0119trzynie i doradcy metodycznego kszta\u0142cenia specjalnego. Odwiedzili\u015bmy miasta Erfurt, Gotha i M\u00fchlhausen.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszego dnia zostali\u015bmy powitani przez Dyrektora Zarz\u0105dzaj\u0105cego FAV Service gGmbH Pana Heiko Sch\u00fclera, kt\u00f3ry zaprezentowa\u0142 nam  system orientacji zawodowej i dualnego systemu kszta\u0142cenia w Turyngii. W\u0142adze niemieckich land\u00f3w ogromn\u0105 wag\u0119 przyk\u0142adaj\u0105 do wychowania i kszta\u0142cenia m\u0142odego pokolenia, szczeg\u00f3lnie w momencie jego wkraczania w doros\u0142o\u015b\u0107. Pomagaj\u0105 najpierw w wyborze szko\u0142y i zawodu, a potem adaptacji w \u015brodowisku pracy, co ma \u015bcis\u0142e prze\u0142o\u017cenie na p\u00f3\u017aniejszy sukces w \u017cyciu doros\u0142ym.<\/p>\n\n\n\n

            Na czym polega fenomen niemieckiego systemu?<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze du\u017cy nacisk k\u0142adziony jest na doradztwo zawodowe, kt\u00f3re jest usystematyzowane i prowadzone od wczesnych lat szkolnych. Oferta skierowana jest g\u0142\u00f3wnie do m\u0142odzie\u017cy ucz\u0105cej si\u0119 oraz absolwent\u00f3w. Zauwa\u017ca si\u0119 wysoki poziom wsp\u00f3\u0142pracy Agencji Pracy z innymi instytucjami, takimi jak: instytucje edukacyjne – szko\u0142y, wy\u017csze uczelnie, instytucje kszta\u0142cenia ustawicznego, Krajowa Izba Gospodarcza, organizacje pracodawc\u00f3w, samorz\u0105dowych, biura doradztwa zawodowego i in.\u00a0 Agencje pracy maj\u0105 ustawowy obowi\u0105zek prowadzenia orientacji zawodowej i wsp\u00f3\u0142pracy w tym zakresie ze szko\u0142ami. Dotyczy to szczeg\u00f3lnie uczni\u00f3w ostatnich i przedostatnich klas. Wczesne rozpocz\u0119cie informacji i orientacji zawodowej to: og\u00f3lne wprowadzenie w problematyk\u0119 wyboru zawodu oraz informacje nt. wymaga\u0144, tre\u015bci kszta\u0142cenia, dalszych mo\u017cliwo\u015bci zawodowych na\u00a0 rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie \u2013 Ausbildung, czyli kszta\u0142cenie dualne<\/strong>\u00a0w szko\u0142ach zawodowych, dzi\u0119ki kt\u00f3remu m\u0142ody Niemiec zdobywa nie tylko wykszta\u0142cenie, ale nabywa r\u00f3wnocze\u015bnie do\u015bwiadczenia zawodowego, a tak\u017ce \u2013 co jest szczeg\u00f3lnie istotne dla niego \u2013 zarabia pieni\u0105dze, i to z naszej perspektywy, wcale nie ma\u0142e. M\u0142odzi ludzie korzystaj\u0105c z systemu dualnego mog\u0105 kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 a\u017c w 350 profesjach, czasami bardzo w\u0105sko wyspecjalizowanych.<\/p>\n\n\n\n

Dualne kszta\u0142cenie zawodowe to r\u00f3wnoczesne, dwutorowe kszta\u0142cenie og\u00f3lne w systemie szkolnym po\u0142\u0105czone z nauk\u0105 zawodu zorganizowan\u0105 przez pracodawc\u0119. Zaanga\u017cowane s\u0105 w nie instytucje federalne, kraje zwi\u0105zkowe oraz izby przemys\u0142owo-handlowe, pracodawcy i oczywi\u015bcie uczniowie. W niemieckim systemie kszta\u0142cenia dualnego praktyka zawodowa to zatrudnienie, umowa o prac\u0119, zawarta mi\u0119dzy pracodawc\u0105 a pracownikiem. Nauka w szkole i w przedsi\u0119biorstwie, zgodnie z wybranym profilem zawodowym. System kszta\u0142cenia dualnego pozwala uczniom pozna\u0107 tajniki zawodu \u201eod kuchni\u201d, bowiem wiedzy teoretycznej w szkole towarzyszy nauka praktyczna w przedsi\u0119biorstwie. To korzy\u015bci dla uczni\u00f3w, ale te\u017c dla przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce zatrudni\u0105 dobrze przygotowanych pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Nauk\u0119 w systemie dualnym, czyli kszta\u0142cenie zawodowe w szkole i zak\u0142adzie pracy, podejmuje 2\/3 m\u0142odzie\u017cy w Niemczech. W oparciu o system dualny ucze\u0144 zyskuje teoretyczn\u0105 wiedz\u0119 i bezpo\u015bredni kontakt z rynkiem pracy. Cz\u0119\u015b\u0107 praktyczn\u0105 nauki finansuje firma, teoretyczn\u0105 kraje zwi\u0105zkowe. Ca\u0142o\u015b\u0107 edukacji nadzoruj\u0105 izby gospodarcze i handlowe. W praktykach mog\u0105 uczestniczy\u0107 uczniowie powy\u017cej 16 roku \u017cycia, przy czym nie za\u0142o\u017cono g\u00f3rnej granicy wieku (!); jedyny warunek to znalezienie pracodawcy, kt\u00f3ry przyjmie ucznia na praktyki. Plan praktyk powinien by\u0107 sp\u00f3jny z programem szkolnym. W systemie dualnym to firma, a nie szko\u0142a odpowiada za przebieg nauki. Uczniowie realizuj\u0105 np. dwa tygodnie pracy w firmie \u2013 tydzie\u0144 nauki. Pracodawca ma w obowi\u0105zku dostarczy\u0107 uczniowi wiedz\u0119 teoretyczn\u0105 i praktyczn\u0105 w takim stopniu, \u017ce ten zda pa\u0144stwowy egzamin zawodowy.<\/p>\n\n\n\n

Przez ca\u0142y czas trwania nauki ucze\u0144 otrzymuje wynagrodzenie (na podstawie podpisanej umowy o prac\u0119). W\u0142\u0105cza si\u0119 go te\u017c w system ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. Nauk\u0119 w systemie dualnym mog\u0105 podejmowa\u0107 absolwenci szk\u00f3\u0142 g\u0142\u00f3wnych, gimnazj\u00f3w, szk\u00f3\u0142 specjalnych, szk\u00f3\u0142 realnych i szk\u00f3\u0142 zawodowych, bez wzgl\u0119du na uzyskane oceny. Istnieje r\u00f3wnie\u017c szansa dla student\u00f3w, kt\u00f3rzy pobieraj\u0105c nauk\u0119 w szkole wy\u017cszej, mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie zatrudnieni w zak\u0142adzie pracy.<\/p>\n\n\n\n

W zale\u017cno\u015bci od wybranego zawodu nauka trwa od 2 do 3,5 lat. Gdy ucze\u0144 ju\u017c posiada wcze\u015bniej wyuczony zaw\u00f3d, czas nauki mo\u017cna skr\u00f3ci\u0107. Przez pierwsze 4 miesi\u0105ce jest si\u0119 na okresie pr\u00f3bnym, kt\u00f3ry umo\u017cliwia uczniowi i pracodawcy wypowiedzenie nauki (nie trzeba podawa\u0107 \u017cadnego powodu, wypowiedzenie musi zachowa\u0107 form\u0119 pisemn\u0105).<\/p>\n\n\n\n

Prawie 2\/3 uczni\u00f3w znajduje zatrudnienie w firmie, w kt\u00f3rej si\u0119 szkolili. Nie do\u015b\u0107, \u017ce si\u0119 uczysz, to jeszcze za to p\u0142ac\u0105. To zdecydowana zaleta systemu dualnego \u2013 do nauki motywuje finansowo. Warto te\u017c wspomnie\u0107 o widokach na przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 coraz wi\u0119cej jest bran\u017c, w kt\u00f3rych zatrudnia si\u0119 osoby po kszta\u0142ceniu dualnym ni\u017c po edukacji w szkole wy\u017cszej. Zwie\u0144czeniem lat edukacji jest egzamin ko\u0144cowy (z cz\u0119\u015bci praktycznej i teoretycznej) przed komisj\u0105 egzaminacyjn\u0105 (w jej sk\u0142ad wchodz\u0105 przedstawiciele izb rzemie\u015blniczych, przemys\u0142u i handlu lub te\u017c innych izb gospodarczych). Egzamin zaliczony pozytywnie gwarantuje, \u017ce kwalifikacje b\u0119d\u0105 uznawane w ca\u0142ej Unii Europejskiej. Potwierdzeniem zdania egzaminu jest \u015bwiadectwo ko\u0144cowe, kt\u00f3re wydaje w\u0142a\u015bciwy organ.<\/p>\n\n\n\n

Kszta\u0142cenie dualne nie zamyka drogi do matury czy studiowania na uczelni wy\u017cszej. Warto te\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce to firma, w kt\u00f3rej kszta\u0142ci si\u0119 ucze\u0144, a nast\u0119pnie pracuje w niej zawodowo, cz\u0119sto wspiera m\u0142odych ludzi w dalszym rozwoju finansuj\u0105c szko\u0142\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 zda\u0107 matur\u0119 czy studia wy\u017csze. Takie dzia\u0142anie ma oczywi\u015bcie sw\u00f3j cel \u2013 uto\u017csamianie si\u0119 pracownika z firm\u0105, efektywna praca na rzecz pracodawcy i brak ch\u0119ci zmiany firm. Wszak to w\u0142a\u015bnie od pocz\u0105tku inwestuje si\u0119 w pracownika.<\/p>\n\n\n\n

Po trzecie \u2013 odpowied\u017a na zapotrzebowanie rynku pracy. System dualny jest lekarstwem na kszta\u0142cenie rzeszy niepotrzebnych specjalist\u00f3w. Prowadzi do celowania w rynek pracy na poziomie lokalnym, a na poziomie edukacji \u2013 ogranicza rozd\u017awi\u0119k pomi\u0119dzy ofert\u0105 szk\u00f3\u0142 a oczekiwaniami pracodawc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Podczas naszego pobytu w Turyngii mogli\u015bmy odwiedzi\u0107 wiele firm, kt\u00f3re uczestnicz\u0105 w kszta\u0142ceniu dualnym. By\u0142y to zak\u0142ady metalurgiczne, stolarskie, mechatroniczne, logistyczne i wiele in. Czasami by\u0142y to ca\u0142e kampusy, a czasem znane firmy i marki, jak np. dom towarowy Moses, w kt\u00f3rym obecnie kszta\u0142ci si\u0119 7 os\u00f3b, do\u015bwiadczaj\u0105c pracy na ka\u017cdym handlowym stanowisku oraz luksusowy The Lindenhof Hotel, w kt\u00f3rym r\u00f3wnie\u017c kszta\u0142c\u0105 si\u0119 m\u0142odzi ludzie we wszystkich mo\u017cliwych stanowiskach hotelowych ( obecnie 8 os\u00f3b). Ciekawym do\u015bwiadczeniem by\u0142o odwiedzenie Diakonie Doppelpunkt, o\u015brodka, w kt\u00f3rym szkolnictwo dualne prowadzone jest w\u015br\u00f3d os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych. W prowadzonej przez ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki instytucji przygotowuj\u0105 si\u0119 od pracy zawodowej pakowacze, krawcowe, stolarze, ogrodnicy i kucharze. Oni r\u00f3wnie\u017c otrzymuj\u0105 wynagrodzenie za sw\u0105 prac\u0119, ale z uwagi, \u017ce jest to instytucja ko\u015bcielna, jest ono ni\u017csze ni\u017c w przypadku firm \u015bwieckich.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wyjazd do Turyngii by\u0142 ciekawym do\u015bwiadczeniem. Z pewno\u015bci\u0105 przyczyni si\u0119 on do promowania w jednostkach o\u015bwiatowych naszego powiatu doradztwa zawodowego i indywidualnego poradnictwa, kt\u00f3re od 2017 roku przecie\u017c funkcjonuje w polskiej szkole. Od 1 wrze\u015bnia 2022 profesjonalne poradnictwo zawodowe prowadzi r\u00f3wnie\u017c Powiatowa Poradnia Psychologiczno -Pedagogiczna w K\u0119trzynie.<\/p>\n\n\n\n

Opracowa\u0142a Marta Kragiel<\/em><\/p>\n\n\n\n

na podstawie w\u0142asnych obserwacji oraz z wykorzystaniem informacji z artyku\u0142u \u201eAusbildung, czyli niemiecki system kszta\u0142cenia dualnego\u201d (K. Szczotka – <\/em>https:\/\/epale.ec.europa.eu\/pl\/blog\/ausbildung-czyli-niemiecki-system-ksztalcenia-dualnego<\/em><\/a> – dost\u0119p 3.11.2022)<\/em><\/p>\n\n\n\n